سنایی
ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنانچه ازشعر سنایی برمیآید او به تمام دانشهای زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶۲ سالگی درگذشت. از آثار وی غیر از دیوان قصیده و غزل و ترکیب و ترجیع و قطعه و رباعی، مثنویهای وی معروف و بدین قرارند: مثنویهای حدیقةالحقیقه، طریق التحقیق، کارنامهٔ بلخ، سیر العباد الی المعاد، عشقنامه و عقلنامه. سه مکتوب و یک رسالهٔ نثر نیز به وی نسبت دادهاند.
-
بخش ۱ - در توحید باری تعالی
-
بخش ۲ - فصل معرفت
-
بخش ۳ - فصل وحدت و شرح عظمت
-
بخش ۴ - فصل تنزیه قِدم
-
بخش ۵ - فصل اندر صفا و اخلاص
-
بخش ۶ - التمثیل فی شأن من کان فی هذه اعمی فهو فیالآخرة اعمی جماعة العمیان و احوال الفیل
-
بخش ۷ - فصل فی ان الاستواء معقول والکیفیة مجهول
-
بخش ۸ - التمثیل فی اصحاب تمنّی السوء
-
بخش ۹ - فصل اندر درجات
-
بخش ۱۰ - فیالحفظ والمراقبة
-
بخش ۱۱ - التمثیل فی قوم یؤتون الزکوة
-
بخش ۱۲ - فیالحکمة و سبب رزق الرازق
-
بخش ۱۳ - فیالهدایة
-
بخش ۱۴ - فیالمُجاهدة
-
بخش ۱۵ - فصل اندر تقدیس
-
بخش ۱۶ - داستان باستان
-
بخش ۱۷ - التمثیل لقوم ینظرون بعین الاحوال «مُناظِرَة الوَلَدِ مَعَ الوالِد»
-
بخش ۱۸ - فی زینةالاطفال
-
بخش ۱۹ - فصل اندر صُنع و قدرت
-
بخش ۲۰ - فی تعظیم قدره
-
بخش ۲۱ - فیالامثال والمواعظ، الفقر سواد الوجه والدُّنیا دارالزوال و تغیّرالاحوال و الانتقال
-
بخش ۲۲ - در بینیازی از غیر خدایتعالی و دست در وی زدن از سر حقیقت
-
بخش ۲۳ - اندر تضرّع و عجز
-
بخش ۲۴ - حکایت
-
بخش ۲۵ - اندر ذکر و یاد کردن
-
بخش ۲۶ - حکایت
-
بخش ۲۷ - تمثیل
-
بخش ۲۸ - فی ذکر دارِالبقاء
-
بخش ۲۹ - اندر وجود و عدم
-
بخش ۳۰ - اندر شُکر گوید
-
بخش ۳۱ - اندر شکر و شکایت
-
بخش ۳۲ - فیاطّلاعه علی ضمائرالعباد
-
بخش ۳۳ - اندر رزق گوید
-
بخش ۳۴ - تمثیل
-
بخش ۳۵ - حکایت مرغ با گبر
-
بخش ۳۶ - تمثیل در بیداری
-
بخش ۳۷ - اندر حب و محبت
-
بخش ۳۸ - اندر تجرید گوید
-
بخش ۳۹ - فی سلوک طریق الآخرة
-
بخش ۴۰ - التمثیل لابن الغافل والاب العاقل
-
بخش ۴۱ - حکایت
-
بخش ۴۲ - فیالتوکّل
-
بخش ۴۳ - فی توکل العجوز
-
بخش ۴۴ - ایضاً فیالتوکّل
-
بخش ۴۵ - التمثّل فیالرؤیاء و تعبیره و هو ثمانون رؤیا عجیبة
-
بخش ۴۶ - فی رؤیا الأثواب و الأوانی
-
بخش ۴۷ - فی رؤیا الصنّاعین
-
بخش ۴۸ - فی رؤیا البهائم
-
بخش ۴۹ - فی رؤیاء السّباع
-
بخش ۵۰ - فی رؤیا النّیّرین والکواکب الخمسة السیّارة
-
بخش ۵۱ - فی تناقض الدارین
-
بخش ۵۲ - اندر ایثار
-
بخش ۵۳ - قصهٔ قیسبن عاصم رضیالله عنه
-
بخش ۵۴ - فی الاتحاد
-
بخش ۵۵ - در اتّصال بدو گوید
-
بخش ۵۶ - من اَمَنَ بطاعته فقد خَسَر خُسراناً مبینا
-
بخش ۵۷ - من زَهَد فیالدّنیا وَجَد مُلکا لایبلی
-
بخش ۵۸ - فی صفةالزهد و الزّاهد
-
بخش ۵۹ - فی حُبّ الدُّنیا و صفة اهله
-
بخش ۶۰ - قال اَلنبّی صلّیالله عَلَیه وَ سلَم: فرغالله تعالی عَنالخلقِ والخُلق والاجلِ وَالرزقِ التمثیل فی نَحنُ قَسَمنا
-
بخش ۶۱ - فصل فی شرائط صلوة الخمس والمناجات والتضرّع والخشوع والوقار والدعاء
-
بخش ۶۲ - المثل فیالخشوع و حضورِالقلب فیالصّلوة قصة امیرالمؤمنین علیهالسّلام
-
بخش ۶۳ - فیالصّلوة والرغبة
-
بخش ۶۴ - التمثیل فی تقصیرالصلوة
-
بخش ۶۵ - فیالحمد والثناء
-
بخش ۶۶ - فیالافتقار والتحیّرِ فی صفاته
-
بخش ۶۷ - فی تأدیب صببان المکتب و صفة الجنّة والنّار
-
بخش ۶۸ - در مناجات گوید
-
بخش ۶۹ - فی کرمه و فضله
-
بخش ۷۰ - فی الانابه
-
بخش ۷۱ - فیالاخلاص والمخلصون علی خطر عظیم
-
بخش ۷۲ - فی قضائه و قدره و امره و صنعه
-
بخش ۷۳ - حکایت
-
بخش ۷۴ - فی الشّوق
-
بخش ۷۵ - فی نفی صفات المذمومِة عنالله تعالی
-
بخش ۷۶ - التمثیل فیالذی هو یُطعمنی و یَسقین
-
بخش ۷۷ - التمثیل فی معنی اولئک کالانعام بل هم اضل
-
بخش ۷۸ - فی الرضاء والتَّسلیم
-
بخش ۷۹ - فی الحذر عنالقدر
-
بخش ۸۰ - فی الرضا والتسلیم بحکمه و قضائه
-
بخش ۸۱ - فی الکرامة
-
بخش ۸۲ - فیالعبودیّة
-
بخش ۸۳ - التمثیل فی قصّة ابراهیم الخلیل علیهالسّلام
-
بخش ۸۴ - فیالامتحان