سنایی
ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنانچه ازشعر سنایی برمیآید او به تمام دانشهای زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶۲ سالگی درگذشت. از آثار وی غیر از دیوان قصیده و غزل و ترکیب و ترجیع و قطعه و رباعی، مثنویهای وی معروف و بدین قرارند: مثنویهای حدیقةالحقیقه، طریق التحقیق، کارنامهٔ بلخ، سیر العباد الی المعاد، عشقنامه و عقلنامه. سه مکتوب و یک رسالهٔ نثر نیز به وی نسبت دادهاند.
-
بخش ۱ - فی فضیلة العلم، ذکر العلم اربح لانّ فضله ارجح
-
بخش ۲ - التمثیل فی وضع الشی بغیر موضعه
-
بخش ۳ - فی الجاهل و یظن العالم
-
بخش ۴ - التمثیل فیالعالم والمتعلّم
-
بخش ۵ - التّمثیل فیالمحبّة والشّکر
-
بخش ۶ - حکایت شبلی رحمةاللّٰه در اخلاص و ریا
-
بخش ۷ - حکایة فیالعجز والسکوت
-
بخش ۸ - فصل فی ذکرالعشق و فضیلته و صفةالعشق والعاشق والمعشوق ذکرُالعشق یُریح القلوب و یُزیل الکروب
-
بخش ۹ - حکایت در کمال عشق و عاشقی
-
بخش ۱۰ - التمثیل بقصّة آدم علیهالسلام و سبب عشقه
-
بخش ۱۱ - فی صفةالعشق
-
بخش ۱۲ - فی اشراق العشق
-
بخش ۱۳ - التمثّل فی احتراق العشق واظهاره
-
بخش ۱۴ - ذکر معنی و برهان عشق
-
بخش ۱۵ - در عشق مجازی
-
بخش ۱۶ - اندر معنی دل و جان و درجات آن ذکرالقلب انفع لان شأنه رافع
-
بخش ۱۷ - اندر جان و دل و تن گوید
-
بخش ۱۸ - اندر صفت پرورش دل گوید
-
بخش ۱۹ - اندر صفت شب گوید