سنایی
ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنانچه ازشعر سنایی برمیآید او به تمام دانشهای زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶۲ سالگی درگذشت. از آثار وی غیر از دیوان قصیده و غزل و ترکیب و ترجیع و قطعه و رباعی، مثنویهای وی معروف و بدین قرارند: مثنویهای حدیقةالحقیقه، طریق التحقیق، کارنامهٔ بلخ، سیر العباد الی المعاد، عشقنامه و عقلنامه. سه مکتوب و یک رسالهٔ نثر نیز به وی نسبت دادهاند.
-
بخش ۱ - فی صفة العقل واحواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده
-
بخش ۲ - اندر ستایش عقل و عاقل و معقول
-
بخش ۳ - فی اَنّ العقل سلطان الخلق و حجّة الحق
-
بخش ۴ - در شرف نفس و عقل
-
بخش ۵ - حکایت در داد و ستد خردمند
-
بخش ۶ - در نفس کلّی و پیوستن به عقل و معرفت گوید
-
بخش ۷ - در روح حیوانی گوید
-
بخش ۸ - اندر کمال عقل
-
بخش ۹ - اندر عزّت عقل
-
بخش ۱۰ - اندر جمال عقل
-
بخش ۱۱ - در آفرینش جهان
-
بخش ۱۲ - اندر مراتب عقل
-
بخش ۱۳ - در ذکر قوای حاسّه و حافظه
-
بخش ۱۴ - اندر جمع بین عقل و شرع