سعدی
مشرف الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. وی احتمالاً بین سالهای ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده است. در جوانی به مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد رفت و به تحصیل ادب و تفسیر و فقه و کلام و حکمت پرداخت. سپس به شام و مراکش و حبشه و حجاز سفر کرد و پس از بازگشت به شیراز، به تألیف شاهکارهای خود دست یازید. وی در سال ۶۵۵ ه.ق سعدینامه یا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶ ه.ق) گلستان را تألیف کرد. علاوه بر اینها قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز دارد که همه را در کلیات وی جمع کردهاند. وی بین سالهای ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری در شیراز درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
-
بخش ۱ - سر آغاز
-
بخش ۲ - حکایت در تدبیر و تأخیر در سیاست
-
بخش ۳ - گفتار اندر بخشایش بر ضعیفان
-
بخش ۴ - در معنی شفقت بر حال رعیت
-
بخش ۵ - حکایت در شناختن دوست و دشمن را
-
بخش ۶ - گفتار اندر نظر در حق رعیت مظلوم
-
بخش ۷ - هم در این معنی
-
بخش ۸ - حکایت در معنی شفقت
-
بخش ۹ - حکایت اتابک تکله
-
بخش ۱۰ - حکایت ملک روم با دانشمند
-
بخش ۱۱ - حکایت مرزبان ستمگار با زاهد
-
بخش ۱۲ - گفتار اندر نگه داشتن خاطر درویشان
-
بخش ۱۳ - حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی
-
بخش ۱۴ - حکایت
-
بخش ۱۵ - اندر معنی عدل و ظلم و ثمرهٔ آن
-
بخش ۱۶ - حکایت برادران ظالم و عادل و عاقبت ایشان
-
بخش ۱۷ - صفت جمعیت اوقات درویشان راضی
-
بخش ۱۸ - حکایت عابد و استخوان پوسیده
-
بخش ۱۹ - گفتار اندر نکوکاری و بدکاری و عاقبت آنها
-
بخش ۲۰ - حکایت شحنه مردم آزار
-
بخش ۲۱ - حکایت حجاج یوسف
-
بخش ۲۲ - در نواخت رعیت و رحمت بر افتادگان
-
بخش ۲۳ - حکایت در این معنی
-
بخش ۲۴ - گفتار اندر بیوفائی دنیا
-
بخش ۲۵ - در تغیر روزگار و انتقال مملکت
-
بخش ۲۶ - حکایت قزل ارسلان با دانشمند
-
بخش ۲۷ - حکایت
-
بخش ۲۸ - حکایت پادشاه غور با روستایی
-
بخش ۲۹ - حکایت مأمون با کنیزک
-
بخش ۳۰ - حکایت درویش صادق و پادشاه بیدادگر
-
بخش ۳۱ - حکایت زورآزمای تنگدست
-
بخش ۳۲ - حکایت در معنی خاموشی از نصیحت کسی که پند نپذیرد
-
بخش ۳۳ - گفتار اندر رای و تدبیر ملک و لشکرکشی
-
بخش ۳۴ - گفتار اندر نواخت لشکریان در حالت امن
-
بخش ۳۵ - گفتار اندر تقویت مردان کار آزموده
-
بخش ۳۶ - گفتار اندر دلداری هنرمندان
-
بخش ۳۷ - گفتار اندر حذر کردن از دشمنان
-
بخش ۳۸ - گفتار اندر دفع دشمن به رای و تدبیر
-
بخش ۳۹ - گفتار اندر ملاطفت با دشمن از روی عاقبت اندیشی
-
بخش ۴۰ - گفتار اندر حذر از دشمنی که در طاعت آید
-
بخش ۴۱ - گفتار اندر پوشیدن راز خویش